Rehberler

Restoranda stok sayımı nasıl yapılır?

Stok sayımı, depoda ve mutfakta bulunan malzemelerin belirli bir anda tek tek ölçülüp kaydedilmesidir. Sayımın amacı, kayıtlarda görünen stok ile raftaki gerçek stok arasındaki farkı bulmaktır. Bu farka sayım farkı denir.

Sayım ne sıklıkla yapılmalı?

  • Dönem sonu sayımı: bütün kalemler, genellikle ay sonunda
  • Haftalık sayım: maliyeti yüksek ya da çabuk bozulan kalemler (et, peynir, içki gibi)
  • Günlük sayım: birkaç kritik kalem

Sıklık işletmeye göre değişir. Önemli olan, sayımın her seferinde aynı gün ve saatte, aynı yöntemle yapılmasıdır.

Sayım adımları

1. Sayım listesini raf düzenine göre hazırlayın

Liste, deponun ve dolapların fiziksel sırasını izlemelidir. Böylece sayan kişi rafları sırayla dolaşır ve kalem atlamaz.

2. Birimleri baştan belirleyin

Her kalem tek bir birimle sayılmalıdır: kilogram, litre, adet ya da koli. Açılmış ambalajlar tartılır ya da oran olarak kaydedilir.

3. Sayımı hareketin durduğu saatte yapın

Kapanıştan sonra ya da açılıştan önce sayılır. Sayım sırasında mal kabul ve üretim yapılmamalıdır.

4. Bütün noktaları sayın

Ana depo, soğuk oda, dondurucu, mutfak dolapları, bar ve hazırlanmış yarı mamuller sayıma dahildir. Yarı mamuller kendi birimiyle kaydedilir.

5. İki kişiyle sayın

Bir kişi sayar, diğeri kaydeder. Tutarı yüksek kalemler ikinci kez kontrol edilir.

6. Sayım farkını hesaplayın

Olması gereken stok = Dönem başı stok + Alımlar − Reçeteye göre tüketim − Kaydedilen zayi

Sayım farkı = Sayılan stok − Olması gereken stok

7. Farkın nedenini araştırın

Büyük farkların nedeni bulunup kaydedilmeli, düzeltme bundan sonra yapılmalıdır.

Örnek hesap

Aşağıdaki rakamlar hesabı göstermek için seçilmiş örnek değerlerdir.

KalemMiktar
Dönem başı stok40 kg
Dönem içi alımlar120 kg
Reçeteye göre tüketim118 kg
Kaydedilen zayi2 kg
Olması gereken stok40 kg
Sayılan stok36 kg
Sayım farkı−4 kg

Bu örnekte kayıtlara göre 40 kilogram olması gereken malzemeden 36 kilogram sayılmıştır; 4 kilogramın nereye gittiği açıklanmalıdır.

Sayım farkının yaygın nedenleri

  • Porsiyonların reçetede yazandan büyük hazırlanması
  • Kaydedilmeyen zayi, ikram ve personel yemeği
  • Mal kabulde miktarın kontrol edilmemesi
  • Reçetenin güncel olmaması
  • Birim hatası (koli yerine adet, kilogram yerine gram)
  • Şubeler arası transferin kaydedilmemesi

Sık yapılan hatalar

  • Sayımın her seferinde farklı saatte yapılması. Dönemler birbiriyle karşılaştırılamaz.
  • Yalnız ana deponun sayılması. Mutfaktaki ve bardaki stok dışarıda kalır.
  • Farkın nedeni araştırılmadan düzeltilmesi. Aynı fark sonraki dönemde yeniden çıkar.

CENPRA ERP'de sayım

CENPRA ERP'de her şubenin depoları ayrı tutulur; sayım fişleri, sayım listeleri, analizler ve raporlar aynı modüldedir. Şube personeli kendi ekranından sayım yapar ve zayi bildirir. Satılan her tabak reçetesine göre stoktan düşülür. Ortalama maliyet, stok değeri ve sayım fiyatları şubeyle paylaşılmaz.